Бэҕэһээ улуус дьаһалтатын аактабай саалатыгар өрөспүүбүлүкэтээҕи психологическай киин (ЯРПЦ) тэриллибитэ 25 сылынан уонна Саха сирин психологтарын 6-с форумнарын чэрчитинэн «Саха Өрөспүүбүлүкэтин нэһилиэнньэтин психологическай доруобуйатын харыстааһын боппуруостарыгар ведомстволар икки ардыларынааҕы бииргэ үлэлээһин» диэн ааттаах төгүрүк остуол ыытылынна.
Төгүрүк остуолу соторутааҕыта улуус баһылыгын социальнай боппуруостарга солбуйааччытынан анаммыт Никифор Никифорович Жерготов салайан ыытта. Кини кылгастык ЯРПЦ иһинэн итэҕэл төлөпүөнэ (телефон доверия) уонна мобильнай кризиснэй сулууспа ыарахан балаһыанньалаах дьиэ кэргэттэри, кыһалҕаҕа киирбит дьону кытта үлэлээн кэлбитин, аны бырабыыталыстыба таһымыгар үлэ саҕаламмытын иһитиннэрдэ. Киин үлэтин сэргээн Саха Өрөспүүбүлүкэтин Ил Дархана Айсен Сергеевич Николаев нэһилиэнньэҕэ психологическай өйөбүлү бары улуустарга олохтоох бэйэни салайыныыга сэбиэт көрүүтүгэр киллэрэргэ диэн эппитин биһиги улууспут баһылыга Айаал Семенович Бурцев өйөөбүтэ. Онон билигин Тааттаҕа Айталина Артуровна Филиппова, Айсена Владиславовна Борисова диэн үлэһиттэрдээх филиал үлэтин саҕалаабыта.
Кэпсэтиигэ кыттыбыт тэрилтэ салайааччылара анал байыаннай дьайыы кыттыылаахтарыгар уонна кинилэр дьиэ кэргэттэригэр психологическай көмөнү оҥорууга хайдах үлэлэһэллэрин, туохха ордук болҕомтону уурар наадатыгар, туох ыарахаттар баалларыгар, олору туоратарга туох үлэни, өссө туох саҥаны киллэриэххэ сөбүн ырытыстылар, санааларын атастастылар.
Психологическай киин Тааттатааҕы филиалын психолога Айталина Артуровна Филиппова Ростов-на-Дону байыаннай госпиталыгар үс психолог баран үлэлээн кэлбиттэрин, онно көрсүбүт байыастарын кытары күн бүгүҥҥэ диэри сибээһи туталларын, 9 ый устата 87 төгүл кинилэр өҥөлөрүгэр наадыйбыттарын, саха эр киһитэ мээнэ ис санаатын арыйбатын, ытана, суҥхара сылдьыбатын бэлиэтээтэ. Ол гынан уолаттар ордук көмөҕө, өйөбүлгэ наадыйалларын, телефон нөҥүө мунньуллубут ыар баттыктарын үллэстэллэрин, уйулҕаларын сааһыланалларын кэпсээтэ. «Ведомстволар икки ардыларынааҕы үлэни көрдөххө бырайыагынан үлэ дьону түмэр, бэйэ бэйэни билсэргэ олук буолар. Холобур, Елена Николаевна Дедюкина «Эн олоҕуҥ — эн бэйэҥ илиигэр» диэн бырайыагы хаһыс да сылын олус үчүгэйдик үлэлэтэр. Олохтоох библиотекалар «Идэ эйгэтэ»(Мир профессий) диэн бырайыактара эмиэ оннук суолталаах. Маннык бырайыактар быдан элбэҕи биэрэллэр», — диэн санаатын үллэһиннэ.
Оттон Тааттатааҕы нэһилиэнньэ социальнай көмүскэлин кэлим киинин салайааччыта Михаил Петрович Тарасов, Дьарыктаах буолуу киинин салайааччытын э.т. Катерина Николаевна Андреева байыаннай дьайыы кыттыылаахтарыгар уонна кинилэр дьиэ кэргэттэригэр ханнык көмө миэрэлэр баалларын туһунан иһитиннэриилэри оҥордулар, этиилэрин киллэрдилэр.
Үөрэҕирии салаатыттан кылаабынай специалист Любовь Виталиевна Иванова АБДь кыттыылаахтарын, сүтүктээх дьиэ кэргэн оҕолоругар ураты сыһыан ирдэнэрин, оскуолаҕа кинилэр ортолоругар хайдах үлэ барарын отчуоттаата. Төгүрүк остуолга бу хайысханан үчүгэй үлэлэринэн бэлиэтэммит Тааттатааҕы кииннэммит библиотека сүрүн библиотекара Лидия Петровна Аргунова, Таатта киин балыыһатын кылаабынай бырааһа Сардана Владимировна Кононова тэрилтэлэрин иһигэр ыытар үлэлэрин-хамнастарын сиһилии кэпсээтилэр.
Тааттатааҕы нэһилиэнньэ социальнай көмүскэлин кэлим киинин салайааччытын солбуйааччы Елена Николаевна Дедюкина анал байыаннай дьайыыттан кэлэр уолаттарбытын көрсөргө бэлэмнээх буолуохпутун наада, олоххо үөскүүр тирээн турар араас кыһалҕалары туоруурга бииргэ үлэлээтэххэ эрэ кыайыылаах тахсыахха сөп, бу сүбэлэһии “для галочки” буолбакка, үтүө түмүктээх буолуоҕар эрэниэххэ диэн этиитинэн түмүктүүбүн.
А.НЕУСТРОЕВА.