СӨ (Ил Түмэн) Судаарыстыбаннай Мунньаҕын Бэрэссэдээтэлин бастакы солбуйааччы, Олоҥхо национальнай кэмитиэтин бэрэссэдээтэлэ Александр Жирков бэс ыйын 7-10 күннэригэр Монголияҕа буолбут тэрээһиннэргэ кытынна.
Бастакы күн Улан-Баторга Монголияҕа Россия Федерациятын посола Алексей Евсиковы кытта көрүстэ. Салгыы Александр Жирков уонна Россия Федерациятын посола А.Н. Евсиков «Тэрэлж» диэн Монголия Национальнай паркатыгар Саха Өрөспүүбүлүкэтэ уонна Россия Федерациятын тас өттүгэр олорор сахалар диаспоралара, «Монголия-Саха сирэ» общественнай түмсүү көҕүлээһиннэринэн тэриллибит аан дойдутааҕы Ыһыах аһыллыытыгар ыалдьыттаатылар.
Ыһыахха Саха сириттэн уонна Монголия айар кэллэктииптэрэ кыттыыны ыллылар. Россия посола Алексей Евсиков бэйэтин эҕэрдэ тылыгар аан дойду ыһыаҕын курдук Саха Өрөспүүбүлүкэтин маннык көҕүлээһинэ РФ Бэрэсидьиэнэ В.В. Путин 2024 сыллаахха балаҕан ыйыгар Монголияҕа кэлэ сылдьыбытын кэнниттэн ыаллыы сытар дойдулар икки ардыларыгар олохсуйбут үтүө сыһыан саҥа таһымҥа тахсарыгар биир туспа олук буолар диэн анаан бэлиэтээтэ. Алексей Евсиков Саха сирин култууратын миссиятын үрдүктүк сыаналаата, салгыы ситиһиилэри баҕарда. Россия Федерациятын эрэгийиэннэрэ, кинилэр истэригэр Саха сирэ инникитин да култуура, үөрэхтээһин, эргиэн уонна экономика эйгэтигэр хардарыта сибээһи бөҕөргөтө, сайыннара туруҥ диэн баҕа санаатын тириэртэ.
Монголия «Горхи-Тэрэлж» национальнай паркатыгар ыһыллыбыт саха норуотун үгэс буолбут Ыһыаҕар Монголия олохтоохторо эрэ буолбакка, аан дойду араас дойдуларыттан – Кытайтан, Турцияттан, Казахстантан, Кыргызстантан уонна Европаттан ыалдьыттар кэлэн кыттыстылар. Саха сириттэн артыыстар, норуот маастардарын, култуура уонна искусство айар куттаах дьонун улахан бөлөҕө кэлэн дойдуларын култууратын, духуобунаһын аан дойду таһымыгар көрдөрдүлэр. «Симэх» национальнай киин «Күн дьөhөгөй» – «Культ коня» диэн сэдэх этнографическай быыстапката монголлары эрэ буолбакка, Монголияҕа туристыы кэлбит үгүс дьон болҕомтолорун тарта. Саха норуотун үйэлэр уҥуордарыттан илдьэ кэлбит үгэс буолбут сиэринэн сылгы сиэлиттэн оҥоһуллубут «Күн дьөhөгөй» экспозицията Монголия Национальнай түмэлигэр туруоруллубутун аҕыйах хонук иһигэр 2,5 тыһ. тахса киһи көрдө-иһиттэ, олор истэригэр араас дойду дэлэгээссийэлэрэ сөҕө-махтайа көрдүлэр.
Бэс ыйын 9 күнүгэр, бэнидиэнньиккэ, Саха сирин парламенын бастакы вице-спикерэ Монголия Улуу Хуралын Бэрэссэдээтэлин солбуйааччы Б. Пурэвдоржы кытта официальнай көрсүһүутэ буолла. Көрсүһүүгэ Александр Жирков Саха сирэ уонна Монголия регионнар икки ардыларынааҕы сыһыаннарын историятын кытта билиһиннэрдэ уонна эргиэн, экономика, гуманитарнай хайысхаларынан сыһыаннары кэҥэтии Монголия Евразийскай экономическай сойууска киирэргэ быһаарыныы ылыммытынан улахан суолталааҕын бэлиэтээтэ. Санатан эттэххэ, Саха сирин 4 оройуона Монголия аймактарын уонна сомоннарын кытта бииргэ үлэлэһэргэ дуогабар түһэрсибиттэрэ.
Александр Жирков маны таһынан Монголия Улуу Хуралын Бэрэссэдээтэлин солбуйааччытыгар Саха сирин национальнай үгэстэрин, дириҥ култууратын, Ыһыах – саха омук итэҕэлин сүрүн сиэрдэрэ-туомнара түмүллүбүт чыпчаала буоларын, сотору кэминэн Монголияҕа ыытыллыахтаах мас тардыһыытыгар Аан дойду VII чемпионатын туһунан кэпсээтэ, кыттыыны ылалларын, өйүүллэрин иһин махталын тириэртэ.
Монголия Улуу Хуралын салайааччыта Монголия уонна Российскай Федерация эргиэн, экономика, наука уонна култуура хайысхаларынан хардарыта туһалаах сыһыаннары кэҥэтиигэ уонна ыаллыы сытар эрэгийиэннэри кытта хардарыта сыһыаннаһыылары салгыырга Монголия бэлэмин туһунан иһитиннэрдэ. Кини Беларусь, Казахстан, Кыргызстан, Армения кэннилэриттэн Монголия Евразийскай экономическай сойууска киирэргэ быһаарыныыта Россия Федерациятын кытта атыы-эргиэн, атын да экономическай сыһыаннаһыылары бөҕөргөтүүгэ уонна саҥа саҕахтары арыйыыга олук ууруоҕа диэн тоһоҕолоон бэлиэтээтэ.
Б. Пурэвдорж Монголия Саха Өрөспүүбулүкэтэ регионнар икки ардыларынааҕы уонна икки орөспүүбүлүкэ парламеннарын хардарыта сыһыаннаһыыларын олохтооһуҥҥа өйөбүлү оҥорорго бэлэмин биллэрдэ. Саха парламенын бастакы вице-спикерэ маны таһынан Монголияҕа олорор, үлэлиир саха диаспоратын, «Монголия–Саха сирэ» общественнай тумсүү кыттыылаахтарын уонна 40-ча сыл устата доҕордуу сыһыанын тутуһан кэлбит Монголия Улуу Судаарыстыбаннай Хуралыгар, Монголия бырабыыталыстыбатыгар араас сылларга үлэлээбит бэйэтин коллегаларын, Монголия учуонайдарын кытта корсүһүүлэрэ истиҥ доҕордуу быһыыгамайгыга аастылар.
Бэс ыйын 10 күнүгэр, оптуорунньукка, Александр Жирков Россия посола Алексей Евсиков ыҥырыытынан Россия Федерациятын Монголиятааҕы Посольствотыгар Россия Күнүн Государственнай бырааһынньыгын чэрчитинэн ыытыллар официальнай приемҥа сырытта. Бу тэрээһиҥҥэ Россия Федерациятын кытта доҕордуу сыһыаннаах судаарыстыбалар посоллара уонна бэрэстэбиитэллэрэ ыҥырыллан сырыттылар. Прием кэмигэр Александр Жирков Монголия биллиилээх судаарыстыбанай диэйэтэлэ, ытык кырдьагас Думаагийн Содному, Монголияҕа үлэлиир Казахстан уонна Кыргызстан посоллара Алмас Сейтакыновы уонна Айбек Артыкбаевы, о.д.а. кытта көрүстэ.
Ил Түмэн пресс-сулууспата