Кэрэ сайыммыт итии күннэрэ сатыылаан турдахтарына, Дьокуускай-Москуба – Дубай – Нью-Йорк – Лос-Анджелес маршрутунан, уһун, киэҥ сырыыны оҥорон, Америка киэҥ уораҕай куораттарын өҥөйөн, “ФИФА – 2026” күрэҕи көрөн, сатаан кэпсэммэт элбэх дуоһуйууну ыллыбыт.
Мөлүйүөнүнэн фанат сүрэҕин абылаабыт футбол курдук улахан спорт биир көстүүлээх көрүҥүн кылаабынай түһүлгэтин Аан дойду чемпионатын кыттыбыт хамаандаларга ыалдьан, долгуйан, илэ харахпынан көрөн, сөҕөн-махтайан кэллим. Сиһилии кэпсээтэххэ Америка Холбоһуктаах штаттарыгар айанныырга сананыы манан аҕай дьыала буолбатах эбит. Ол курдук, саас визаҕа тустаах докумуоннары хомуйан тас дойдуга ыытан, ыйбыт күннэригэр тиийэн, Польша Варшава куоратыгар Америка посолун кытта тус кэпсэтиини (собеседование, интервью Англия тылынан) ааһан, Москубанан хас да төгүл айаннаан, сыалбын ситистим диэхпин сөп.
Дубайтан Араап Холбоһуктаах Эмираттарын комфортабельнай үрдүк сервистаах самолеттарынан киинэ көрө-көрө, 13 чааһы билбэккэ көтөн, халлааҥҥа харбаспыт үрдүк дьиэлэрдээх Нью-Йорк куоратыгар тиийдибит. Маҥнай утаа Америка биллэр-көстөр киин Манхэттен арыытыгар олохсуйуу, көрүү-истии буолла. “Фифа – 2026” буоларынан кэлии-барыы, сырыы, араас омук тоҕуоруһуута сир аайы долгуйан олорор. Иннэ-манна футболга туһааннаах сурук-бичик, реклама, анаммыт миэстэлэр, маҕаһыыннар ахсааннара суох.
Чемпионакка тохтоотоххо, Аан дойдуттан улахан сүүмэрдээһини ааспыт бииртэн биир чаҕылхай 48 хамаанда кыттыбытын спорду сэнээрээччилэр билэллэр. Буоларын курдук оонньуу 1/16, 1/8, 1/4 чаастара, полуфиналлар, финаллар улахан тыҥааһыннаахтык аастылар. Күн аайы иккилии-үстүү матч Америка, Мексика, Канада араас улахан куораттарынан буоллулар. Олору стадионнарга эрэ буолбакка, анаан оҥоһуллубут фанаттар зоналарыгар, клубтарга улахан экраҥҥа ыһыы-хаһыы ортотугар көрүөххэ сөп. Бэлиэтээн эттэххэ американецтар сүрүн өттулэрэ футбол фаната буолбатахтарын, Месси, Роналдо курдук улахан ааттаах футболистарга сүгүрүйэллэрин бэлиэтээтим. Ыалдьа кэлбит Мексика, Бразилия, Аргентина, Португалия, Испания уо.д.а. дойду фанаттара ордук көхтөөхтөрүн көрдөрдүлэр, дойдуларыгар ыалдьан ыарахан сыаналаах билиэттэри атыылаһан кэлэн, дойдуларын футболистарын уруйдаатылар-айхаллаатылар. Манхэттеҥҥэ “Рокфеллер” кииҥҥэ, Нью-Джерсига “Ред Булл Арена” стадиоҥҥа аан дойду фанаттарын кытта биир тэҥ буоллубут, ыарыйдыбыт.
Нью-Йорк устун биллиилээх 5-с авенюттан саҕалаан бары авенюларынан сатыы көҥүл хаамаҕын. Уулуссалар уһун эрээри кыараҕастар. Сир аайы Англия тылынан быһаарсан, геолокациянан, такси да, метро да көмөтүнэн Эмпайр Стейт Билдин, Таймс Сквер, Игирэ башнялар сирдэригэр, мемориальнай музейыгар, Киин пааркаларыгар (Центральный Парк), Нью Йорк Манхэттен, Бруклин, Куинс, Бронкс оройуоннарын, аатырбыт Көҥүл олох иһин статуяны (статуя Свободы) хараабылынан уста сылдьан кэрэхсээн көрдүбүт, хаартыскаҕа үйэтиттибит.
Онтон салгыы биһигини өссө биир 5-6 чаастаах Нью-Йорктан Лос-Анджелеска Боинг 767 самолетунан көтүү көһүттэ. Лос-Анджелес куорат тоҕо тоҕуоруспут дьону, туриһы, киноиндустрия биллиилээх дьонун бэйэтигэр тардарын дьиҥ харахпынан көрөн итэҕэйдим. Кырдьык даҕаны, тугунан да кэмнэммэт кэрэ айылҕата, Чуумпу океан кытылын, Санта-Моника хайаларын устун сылы быһа күөҕүнэн турар пальма, жакаранда, платан тииттэр, сибэккилэр кэрэ көстүүлэрэ, Малибу, Беверли-Хиллз оройуоннара, Сулустар аллеялара, Голливуд устун маршрутнай тур уо.д.а.
Бу айантан үйэм тухары өйбөр-санаабар хатанан хаалар кэрэхсэбиллээх түгэним — Нью-Йорк таһыгар Ист-Ратерфордка, Нью-Джерси штатыгар турар «Метлайф» уонна Лос-Анджелес «Соу-Фай» стадионнарыгар сылдьыы, көрөөччү буолуу. Хас да этээстээх стадиоҥҥа бэйэҥ киирэр пууҥҥун (gate), сиргин (entry), секцияҕын, эрээккин, миэстэҕин буларын сыалай чааһынан бириэмэни ыларынан эрдэ кэлэрин булгуччулаах. Ол курдук, 80 тыһыынча киһини киллэрэр аһаҕас киэҥ стадиоҥҥа Ламин Ямаль, Родри, Фабиан Руис, Микель Мерино, Микель Оярсабаль курдук аатырбыт чемпион испанецтары матч устатын тухары хас хамсаныыларын кэтээн-манаан, илэ харахпытынан көрөн долгуйдубут, үрдүк кыайыыларын тэҥҥэ үллэһиннибит. Аан дойду барыта кэтиир оонньуутун ыһыытын-хаьыытын, атмосфератын көрбүппүнэн-истибиппинэн киэн тутуннум.
Кырдьык даҕаны, ыйы ыйдаан буолбут улахан “ФИФА” оонньуута аан дойдуну аймаан, массовай информация сонуннара араас омук тылынан планетаны биир гына тилэри көттө. Тиһэҕэр финалга маастар-тренер Луис де ла Фуэнте салалтатынан Испания күүстээх хамаандата Аргентинаны 1:0 ахсаанынан сабырыйан, баҕалаах кубоктарын үөрүүлээх быһыыга-майгыга тутта, үөрдэ-көттө. Сорох спорду билгэлээччилэр Испанияны инники күөҥҥэ аахпатах буоланнар, эмиэ да соһуччу, эмиэ да буолуохтаах курдук буолан таҕыста. Чемпионат саамай сүрүн геройдарынан бомбардир Килиан Мбаппе (Франция), Родри, вратарь Унаи Симон, эдэр футболист Пау Кубарси (испанецтар) буоллулар.
Тиһэҕэр икки сылынан Лос-Анджелеска буолар сайыҥҥы Олимпийскай оонньууларга барыан баҕалаахтарга сүбэм диэн кошелеккутун хаҥатан бараргытыгар баҕарыам этэ. Ол курдук, 1-3 долларга туох да кэлбэтин, оннооҕор тэрээһиҥҥэ аналлаах значок, магнитка курдук бытархай бэлиэлэри 500 — 1 тыьынча солкуобайтан, бейсболкалары, футболкалары 5 – 10 тыһыынча солкуобайтан саҕалаан ылыахха сөбүн этэбин. Бэлиэ түгэни бэлэхтээбит, бары өттүнэн күүс көмө буолбут кыыспар Яковлева Анастасияҕа, сырыыбын кэрэхсээбит, санаабар күүс эппит бары дьоммор барҕа махталым улахан.
Антонина ЯКОВЛЕВА.