Бөдөҥ судаарыстыбаннай диэйэтэл Ананий Кононович Андреев төрөөбүтэ 125 сыла

 

Саха АССР Киин Ситэриилээх Кэмитиэтин уонна Народнай Комиссардар Сэбиэттэрин бэрэссэдээтэлэ, Дьокуускай куорат исполкомун бэрэссэдээтэлэ, Дьокуускайдааҕы Киин электрическэй станция дириэктэрэ, Саха АССР коммунальнай хаһаайыстыбатын наркома, сахалартан бастакы үрдүк үөрэхтээх инженер-теплоэнергетик, Сэбиэттэр Бүтүн Саха сиринээҕи II, III, VI, VII, IX съезтэрин  делегата, II, VI, VII,  VIII съезтэрин ыҥырыылаах чилиэнэ, XIV съезтэрин куоластыыр бырааптаах делегата Ананий Кононович Андреев бүгүн балаҕан ыйын 22 күнүгэр үбүлүөйдээх 125 сыла.

Үбүлүөйдээх сылынан Саха Өрөспүүбүлүкэтин Ил Дархана А.Николаев 780-РГN-дээх дьаһала тахсыбыта, тэрийэр кэмитиэт бигэргэтиллибитэ.

2015 сыллаахтан күн бүгүҥҥэ дылы СР ОДьКХ өйөбүлүнэн СР коммунальнай хаһаайыстыба Тааттааҕы филиалын хонтуора дьиэтигэр А.К. Андреев аатынан музей-хос тэриллэн үлэлиир. Музей сүнньүнэн үгүс өрүттээх үлэлэр тиһигин быспакка ыытыллаллар: экскурсиялар, ааҕыылар, анал көрсүһүүлэр, араас таһымнаах тэрээһиннэр буолаллар, документальнай киинэ уһуллубута, үс кинигэ бэчээттэнэн тахсыбыта.

Хас эмэ сыл устата СӨ Национальнай архыыбыгар А.К. Андреев олоҕун, үлэтин чинчийэр үлэлэр ыытылыннылар. Сыллата төрөөбүт күнүгэр СӨ ОДьКХ салалтата, ОДьКХ филиаллара кыттыылаах Дьохсоҕон нэһилиэгэр Андреев скверигэр Андреевка сүгүрүйүү, миитин ыытыллар. Быйыл 15-с төгүлүн буолар. Дьохсоҕон оскуолатын үөрэнэн бүтэрбит, техническэй үөрэххэ үчүгэйдик үөрэнэр, актыбыыс, ситиһиилэрдээх устудьуоҥҥа Ананий Андреев аатынан стипендия туттарыллар.

Дьохсоҕоҥҥо сквер,  сайылыгар балаҕан уонна Мэҥэ таас, нэһилиэккэ Андреев балаҕана, Андреев аатынан хочуолунай тутуллубута. Ытык Күөлгэ музей-хос, кини аатынан уулусса, Дьокуускайга ОДьКХ  офиһыгар барельеф,  ГРЭС-2 территориятыгар Мэҥэ таас, быйыл Верхоянскайга Үүттээх сэлиэнньэтигэр өйдөбүнньүк бэлиэ туруорулунна.

Үбүлүөйдээх сылга элбэх тэрээһиннэр ыытылыннылар: анал уруоктар,  ааҕыылар, араас форматтаах төгүрүк остуоллар, көрсүһүүлэр, экскурсиялар, биллэрэр-көрдөрөр оонньуулар, библиотекардар ортолоругар бастыҥ тэрээһин-уруокка өрөспүүбүлүкэтээҕи күрэх, Дьокуускайга РНА СС гуманитарнай чинчийии институтугар «А.К. Андреев — 1920-1930 сыллардааҕы Саха сирин биллэр судаарыстыбаннай уонна бэлитиичэскэй диэйэтэлэ» диэн сүүсчэкэ киһи кыттыылаах төгүрүк остуол ыытыллыбыта. Бу тэрээһиҥҥэ өрөспүүбүлүкэ, улуус, Дьокуускай куорат салайааччылара, историческай,  педагогическай наука кандидаттара,  историческай наука доктордара, тыл үөрэхтээхтэрэ, СӨ Национальнай архыыбын үлэһиттэрэ, коммунальнай -строительнай  техникум устудьуоннара, учууталлар, библиотекардар  кыттыыны ылбыттара. Өрөспүүбүлүкэ мунньахтыыр саалатыгар үрдүкү салалтабыт кыттыылаах улахан тэрээһин буолбута. СӨ Национальнай архыыбын, СӨ Национальнай библиотекатын быыстапкалара турбуттара дьон сэҥээриитин ылыан ылла.

Ааспыт сайын үбүлүөйдээх ыһыахпытыгар олохтоох ааптар Бүөтүр Хара суруйуутунан, Тааттатааҕы  норуодунай тыйаатыр режиссера Валентина Бурнашева туруоруутунан ОДьКХ уонна уот ситимин үлэһиттэрэ кыттыылаах испэктээх турбута,  улуус баһылыгын бирииһигэр оһуохай күрэҕэ, Дьохсоҕон нэһилиэгэр олохтоох оскуола учууталлара М.В. Сивцева, Л.М. Саввина суруйууларынан, култуура үлэһиттэрэ О.М.Жиркова, А.В.Константинова туруорууларынан Андреевка аналлаах сонун испэктээх турбута.

Быйыл Ананий Кононович төрөөбүт күнүгэр, олохтоох оскуолаҕа Андреевка сүгүрүйүү күнэ — хас биирдии кылааска учууталлар бэйэлэрин үөрэтэр предметтэринэн сонун уруоктар, тэрээһиннэр, мас олордуута ыытылынна.

А.К. Андреев аатын аан бастаан үйэ-саас тухары үйэтиппит 1967с. Өктөөп өрөбөлүүссүйэтин 50 сылыгар Бойобуой уонна Албан аат кулуубун бэрэссэдээтэлэ М.А. Петров салалтатынан бюст турбута, уулусса ааттаммыта, хаһыакка ыстатыйа тахсыбыта. Онтон салгыы ыччакка тиэрдээччилэринэн П.Н.Иванов, И.А.Татаринов этилэр. Кинилэр Андреев кыстыгар, сайылыгар цемеҥҥа кутаннар бэлиэ табличка оҥорбуттара. Салгыы коммунальнай хаһаайыстыба салалтата Е.И.Ючюгяев, учаастак маастара С.Л.Попов салалтатынан Андреев дьонун сайылыгар балаҕан тутуллубута. Сити күннэртэн биир дойдулаахпытын үйэтитии салҕанар.

Күн бүгүн Ананий Кононович аатын үйэтитиигэ үлэлэһэр дьоммор СР ОДьКХ салалтатыгар  (ген.дир. В.С. Чикачев), 15-с сылбытын бииргэ үлэлиир, билигин олоҕу-дьаһаҕы хааччыйар Өрөспүүбүлүкэтээҕи профсоюз бэрэссэдээтэлигэр С.Е.Анисимовка,  историческай наука кандидатыгар, доцент Е.П.Антоновка, күннэтэ алтыһар, чинчийэр-бичийэр үлэбэр саамай улахан өйөбүл буолбут дьоммор СР Национальнай архивын салалтатыгар П.В. Румянцевка, Н.С.Степановаҕа, В.С.Сивцевка, сүбэ-саргы, өйөбүл буолар биир дойдулаахтарбар В.И.Бочонинаҕа, Г.Г.Андросовка,  улууһум баһылыгар А.С.Бурцевка,  нэһилиэгим баһылыгар В.А.Охотиҥҥа түгэнинэн туһанан махталбын тиэрдэбин!

 Балаҕан ыйын 24 күнүгэр улууспут киинигэр Ытык Күөлгэ Тааттатааҕы норуодунай тыйаатырга А.К. Андреев 125 сылыгар аналлаах үөрүүлээх сонун  тэрээһин 11 чаастан саҕаланыа. Улууспут олохтоохторо кэлэн көрөөрүҥ, сылдьаарыҥ диэн ыҥырабыт.

Үбүлүөйдээх сыл үлэтэ салҕанар: Дьокуускай куоракка пааматынньык туруо, уулусса ааттаныа, А.К. Андреев аата үөрэх тэрилтэтэтигэр иҥэриллиэ, урут тахса илик архыып докумуоннарынан, үлэлэммит үлэлэр түмүктэринэн кинигэ уонна документальнай киинэ тахсыа. Улууһум салалтатын өйөбүлүнэн Дьохсоҕоҥҥо тутуу дьэндэйиэ диэн эрэллээхпин.

 

Галина Арылахова,

А.К. Андреев аатынан ОДьКХ  музейын  сэбиэдиссэйэ.