Муус устар 13 күнүгэр Дьокуускай куоракка буолан ааспыт «Биир Ньыгыл Арассыыйа» партия «ТҮМҮК БААР!» регионнааҕы отчуоттуур форумугар Таатта улууһуттан баһылык Айаал Семенович Бурцев, партия регионнааҕы сэбиэтин чилиэннэрэ кыттыыны ыллылар.
Тэрээһиҥҥэ Саха сирин бары муннуктарыттан делегаттар, партия бэтэрээннэрэ, волонтёрдар, уопсастыбанньыктар уонна өрөспүүбүлүкэ салайааччылара муһуннулар. Форум үлэтин Саха сирин Ил Дархана, партия регионнааҕы салаатын сэкирэтээрэ Айсен Сергеевич Николаев салайан ыытта. Быйыл Саха сиригэр «Биир ньыгыл Арассыыйа» салаата тэриллибитэ 25 сылын бэлиэтиир.
Форум социальнай суолталаах эбийиэктэргэ экскурсияттан саҕаланна. Делегаттар «Доруобуйа харыстабыла» национальнай бырайыагынан тутуллубут Өрөспүүбүлүкэтээҕи Онкологическай кииҥҥэ сырыттылар. Сардаҥанан уонна химиянан эмтээһин отделениеларын, ону таһынан эндоскопическай киини көрдүлэр.
Салгыы Арассыыйа Президенэ Владимир Путин бигэргэппит куорат маастар-былаанын чэрчитинэн, ону тэҥэ «Олох инфраструктурата» национальнай бырайыак «Табыгастаах куорат эйгэтин тэрийии» федеральнай бырайыагынан олоххо киирбит Сайсары күөл кытылын көрдүлэр. Бырайыак олоххо киирэн, Сайсары күөл кытыла саҥардыллан, дьон-сэргэ таптаан сылдьар, сынньанар сиринэн буолбута. Саҥардыллыбыт уопсастыбаннай миэстэни 2025 сыллаахха аспыттара. Манна бэлисэпиэт тэбэр, сатыы сылдьар суоллар, оҕо оонньуур уонна спорт былаһааккалара, Лермонтов аатынан уулусса кытыытынан оҥочолор ууттан тахсан кытылга тиксэр анал муосталара оҥоһуллубуттара, Ийэ искибиэрэ саҥардыллыбыта.
Форум кыттыылаахтара салгыы ааспыт сылга балаҕан ыйыгар аһыллыбыт, Президент оскуолаларын ситимигэр киирэр, М.Е.Николаев аатынан 40-с №-дээх оскуолаҕа сырыттылар. Санатан эттэххэ, Президент көҕүлээбит «Үөрэхтээһин» национальнай бырайыагын чэрчитинэн тутуллубут өрөспүүбүлүкэ биир саамай аныгы, бөдөҥ оскуолата буолар. Бу бырайыак 2025 сылтан «Ыччат уонна оҕо» саҥа национальнай бырайыак иһинэн үлэлиир. Ыалдьыттары оскуола дириэктэрэ Галина Прокопьевна Васильева көрүстэ. Киэҥ-куоҥ, аныгылыы тутуулаах, хааччыллыылаах оскуоланы көрдөрдө. Форум кыттыылаахтара аныгы олох ирдэбилигэр бары өттүнэн эппиэттиир оскуоланы сөҕө-махтайа көрдүлэр.
Күн иккис аҥарыгар делегаттар араас хайысхаларынан «Төгүрүк остуол» тула олорон кэпсэттилэр. Ол курдук:
• «Киһи хапытаала» — дьоҕурдаах ыччаты өйөөһүн;
• «Чэгиэн кэскил» — дьиэ кэргэн сыаннастарын харыстааһын;
• «Култуура куода» — төрөөбүт дойду айар күүһэ;
• «Сири-уоту сайыннарыы» — нэһилиэк уонна куорат олохтоохторун олоҕун хаачыстыбатын тупсарыы;
• «Кыайыы иһин сомоҕолоһуу» уонна «Креативнай экэниэмикэ»
«Сири-уоту сайыннарыы» төгүрүк остуолга нэһилиэк суолларын, кыра фермалары уонна дьиэ-уот хаһаайыстыбатыгар көмөнү оҥоруу кыһалҕалара көтөҕүлүннэ. «Креативнай экэниэмикэ» площадкаҕа «Квартал Труда» холобурунан саҥа ньыманан үлэлиир улахан кыах баара ырытылынна. Манна киинэ эйгэтигэр ситиһиилэри, холобурдары билиһиннэрдилэр. Саха сиригэр оҥорон таһаарар урбаанньыттар үлэлэрин кэпсээтилэр.
«Культурный код – созидательная энергия родного края» диэн төгүрүк остуолу Саха өрөспүүбүлүкэтин Култуураҕа уонна духуобунай сайдыыга миниистирэ Афанасий Ноев салайан ыытта. Саха сирин култуурунай нэһилиэстибэтин харыстааһын, чөл хаалларыы уонна үгэстэргэ тирэҕирэн көлүөнэлэри ситимниир үлэ тэриллэрин тула, ыччаты патриотическай тыыҥҥа иитии туһунан кэпсэтии ыытылынна.
«Түмүк баар!» форум түмүктүүр тэрээһинэ Суорун Омоллоон аатынан Опера уонна балет тыйаатырыгар буолла.
Манна форум кыттыылаахтара 2021-2025 сылларга норуот бырагырааматын толоруллуутун түмүгүн дьүүллэстилэр. Мунньаҕы партия регионнааҕы салаатын сэкирэтээрэ Надежда Селютина иилээн-саҕалаан ыытта. Кини нэһилиэнньэҕэ ордук дьиэ-уот, суол, аныгы тупсаҕай инфраструктура, социальнай эбийиэктэри тутуу инники күөҥҥэ турар диэтэ:
«Бу хайысхаларга «Биир ньыгыл Арассыыйа» норуот бырагыраамматыгар болҕомто ууруллубута. Ааспыт биэс сылга элбэх бырайыак олоххо киирдэ, үлэ оҥоһулунна. Норуот бырагырааматын толоруу туһунан отчуот үлэтэ салҕанар, ону кытта биһиги салгыы былааннары оҥостобут. Баартыйа саҥардыллыбыт бырагырааматын оҥорорго аналлаах төгүрүк остуоллар ыытылыннылар — бүгүҥҥү пленарнай мунньахха ону ырытыахпыт», — диэтэ.
Салгыы төгүрүк остуол салайааччылара бэйэлэрин хайысхаларынан, ханнык боппуруостар, этиилэр киирбиттэрин билиһиннэрдилэр. Холобур, культура сылыгар улуустартан норуодунай, образцовай коллективтар гастролларын саҕалаан, тыа дьонугар саһа сытар талааннары арыйыахха диэн этиини Амматтан киллэрдилэр. Өрөспүүбүлүкэтээҕи харах балыыһатын сүрүн бырааһа Иван Луцкан доруобуйа харыстабылын сайыннарыыга, үлэни тупсарыыга улахан хамсааһын барбытын эттэ, ону өссө кэҥэтэр наадатын бэлиэтээтэ. Ыччат миниистирэ Петр Шамаев анал байыаннай дьайыыга сылдьар уолаттарбытыгар гуманитарнай көмө туһунан эттэ. Ол курдук, Саха сирин хас биирдии улууһуттан оҥоһуллар көмө биһиги уолаттарбытын бииргэ сулууспалыы сылдьар атын регион байыастарыттан тутум үрдэппитин, сорох регионнартан көмө кыратык, бытааннык кэлэрин туһунан эттэ. Оттон Саха сириттэн тохтобула суох көмө кэлэрин тоһоҕолоон бэлиэтээтэ. «Аны биир кистэлэҥэ, саха уола баар сиригэр көмө кэлэр диэн, кинини сыаналыыллар, улахан киирсиилээх сорудахха ыыппаттар, онон, кинилэри быыһыыр курдукпут. Көмөҕүтүн кыччатымаҥ, күүһүрдэн иһиҥ», — диэтэ.
Түмүккэ Ил Дархан Айсен Николаев иһитиннэрии оҥордо. Норуот бырагырааммата эрэгийиэн олохтоохторун этиилэрин, экспертнэй уонна уопсастыбаннай дьүүллэһиилэринэн оҥоһулларын бэлиэтээтэ. Кини бырагыраамма партия, былаас уорганнара уонна уопсастыба дьон олоҕун хаачыстыбатыгар дьайар боппуруостары быһаарыыга туһуланар үлэтин туһунан кэпсээтэ. «Биһиги 2021 сыллаахха ылбыт эбээһинэспит толорулунна. Билигин дьону кытта тэҥҥэ саҥа бырагыраамманы оҥоруохтаахпыт. Баартыйа тэриллибитэ быйыл 25 сылынан 25 бырайыагы олоххо киллэриэххэ», — диэн этиитин форум кыттыылаахтара биһирии иһиттилэр.
Маннык үрдүк таһымнаах форум ыытыллыыта республика сайдыытыгар саҥа кэскиллээх түмүктэри көрдөрүөҕэ диэн эрэнэбит.
Айаал Семенович БУРЦЕВ, «Таатта улууһа» муниципальнай тэриллии баһылыга, «Биир Ньыгыл Арассыыйа» партия улуустааҕы исполкомун салайааччыта.
— 2025 с. Ил Дархан Айсен Сергеевич Николаев «Биир Ньыгыл Арассыыйа» партия улуустааҕы исполкомун салайааччыта буол диэн этии киллэрбитэ. Онуоха ааспыт күһүн, алтынньы 15 күнүгэр, исполком делегаттара куоластааннар миигин салайааччынан талбыттара.
Муус устар 13 күнүгэр «Биир ньыгыл Арассыыйа» «Түмүк баар!» форумугар сырыттыбыт. Форумҥа биэс сыллааҕыта араас хайысханан ылыныллыбыт норуот программаларын олоххо киириитин ырытыһан, чахчы «Түмүк баар!» диэн өйдөбүлгэ кэллибит. Бу 2021 сыллаахха республика олохтоохторун этиилэригэр олоҕуран оҥоһуллубут программа сүрүн хайысхалара – доруобуйа харыстабыла, үөрэҕирии, култуура, суол оҥоһуута, о.д.а. социальнай-экономическай суолталаах буолаллар.
Таатта улууһун ылан көрдөххө, бу хайысхаларынан барытынан үлэ барда, бара турар. Ол курдук, улуус киинигэр 200 миэстэлээх саҥа поликлиника олоххо киирэн, олохтоох нэһилиэнньэ олус махталлаах. Дьон-сэргэ чэгиэн буоларын туһугар үгүс спортивнай объект тутулунна – 2№-дээх Ытык Күөл орто оскуолатыгар модульнай спортивнай саала, Чөркөөххө быйыл үлэҕэ киирбит спортивнай саала, Ытык Күөлгэ «Манчаары онньууларын» көрсө олоххо киирбит А.Е.Турнин аатынан Спорт дыбарыаһа. Маны сэргэ киэн тутта кэпсиибит А.Е.Мординов аатынан Тааттатааҕы лицейбит баараҕай тутуутун.
Бу кэнники сылларга улуус киинигэр эрэ буолбакка, нэһилиэктэргэ эмиэ үгүс тутуу баран, Таатта улууһа күнтэн күн тупсан, киэркэйэн иһэриттэн үөрэбит, «ТҮМҮК БААР!» диэн киэн тутта этэбит.
Бу үлэ-хамнас барыта республикабыт, дойдубут салалтата, «Биир Ньыгыл Арассыыйа» партия өйөбүлүнэн барда. Онон инникитин даҕаны «Биир Ньыгыл Арассыыйа» партияны өйөөн, улууспут салҕыы сайдарыгар бөҕө тирэхтээх буоларыгар эрэнэбин.
Таатта улууһун Дьүлэй нэһилиэгиттэн Россия Геройа Родимир Максимов ийэтэ Варвара Николаевна МАКСИМОВА «Биир Ньыгыл Арассыыйа» партия регионааҕы сэбиэтин чилиэнин быһыытынан форумҥа кыттыыны ылла.
Варвара Николаевнаҕа партия ыытар үлэтигэр-хамнаһыгар көхтөөх кыттыытын иһин «Биир Ньыгыл Арассыыйа» Саха сиринээҕи салаатын аатыттан Ил Дархан Айсен Сергеевич Николаев илии баттааһыннаах Махтал сурук туттардылар. Варвара Николаевна форум туһунан санаатын үллэстэр:
— «Биир Ньыгыл Арассыыйа» форумугар республика бары улуустарыттан кэлэн кыттыыны ыла сылдьабыт.
Эбиэккэ диэри объектарынан сылдьыбыппыт. Күн иккис аҥарыгар уопсайа 6 секциянан арахсан үлэлээтибит. «Патриот» кииҥҥэ ыытыллыбыт «Единство ради Победы» диэн секцияҕа сырыттым. Бу секцияҕа АБДь кыттыылаахтара үлэнэн хааччыллыыларын, социальнай реабилитацияны ааһыыларын тула кэпсэтии буолла. Кыайыыны уһансыбыт дьиэ кэргэн устуоруйаларын үйэтитии, хас улуус ахсын патриотическай сквердэри тутуу, патриотическай киинэ кулуубун, медиафестиваллары тэрийии туһунан аһаҕас кэпсэтии буолла. Бу кэпсэтиилэр түмүктэринэн бары хайысхаларга инники үлэҕэ-хамнаска программалар ылыллалларын тус бэйэм сэҥээрдим.
Галина ПОЛУСКИНА.
«Биир Ньыгыл Арассыыйа» партия пресс-киинин
матырыйааллара туһанылынна.