Айар ыллыктара сырдыгынан сыдьаайар

Ханнык баҕарар дьиэ кэргэҥҥэ эбээ сылаас тыына, эбээ сырдык санаата, түмэр күүһэ туохха да тэҥнэммэт олох, дьылҕа күндү бэлэҕэ. Биһиги улууспутугар «Айылҕаана» түмсүүгэ 32 ыал эбээлэрэ 2011 сылтан тэриллэн, төрүт иис абылаҥар ылларан, улууспутугар дьоҥҥо-сэргэҕэ араас элбэх үтүө дьыалаларынан холобур буолаллар. Эбэлэр (саамай кырдьаҕас эбээ 88 саастаах) музейдарга ынах тириититтэн аас тэллэхтэри, олбохтору, Баайаҕа туос ураһатыгар аас тэллэҕи, туос ураһа испэлэрин тигиигэ көмөлөрүн, «Алгыс» балаҕаҥҥа, Хадаайы түмэлигэр былыргы балаҕан түннүгэр майгыннатан, сүүрбэттэн тахса туос түннүктэри, «Сарыал» сынньанар кииҥҥэ, улуустааҕы норуот айымньытын дьиэтигэр тириинэн олбохтору, кыраайы үөрэтэр түмэлгэ 160*190 см. кээмэйдээх кытыытынан сукунанан кыбытык тигиилээх көбүөрү, 11 м. усталаах Айыы далаһата диэн саламаны тикпиттэрин, бэлэхтээбиттэрин сөҕө-махтайа бэлиэтээбиппит. Онтон бу күннэргэ Тааттабыт улууһа төрүттэммит күнүн уонна улууспут остуоруйатыгар кэнчээри ыччат сайдар кэскилин түстүүр А.Е. Мординов аатынан лицей саҥа уораҕайыгар киирии үөрүүтүн үллэстэн, Таатта улууһун географическай каартатын тигэн, «Дойдум миэнэ Таатта» панно бэлэхтээтилэр. Бу сүҥкэн үлэ саҕыллыыта социологическай наука доктора, профессор Ульяна Алексеевна Винокурова «айар куттаах Тааттаҕа илиинэн тигиллибит каартаны көрүөхпүн баҕарабын» диэбитин Тааттатааҕы лицей директора Изабелла Сивцева иилэ хабан ылан, иистэнньэҥ эбээлэргэ эппититтэн буолбут. «Эбээлэр тута сөбүлэһэн, тигэргэ быһаарыммыппыт», — диэн түмсүү салайааччыта Екатерина Бурнашева кэпсиир. «Бу үлэни ситэрии икки ыйы ылла. Эбэлэр кинигэҕэ бэчээттэммит каартаны 161*126 кээмэйинэн улаатыннаран сукунаҕа тиктилэр. Уопсайа бу үлэҕэ уонтан тахса эбээ дьиэ түбүгүттэн бириэмэ булан, илиилэрин араарбакка мулине сабынан, тимир тордуйаны кыбытан, быысапкалаан, кыбытыылаах тигиинэн, аппликация ньыматынан турунан туран оҥордулар. Сөҕүөххүт иһин кыбытык тигии ис хоһоонун тиэртэххэ маннык: Тапталлаах Тааттабыт Нуурал олоҕун үрдүнэн Үргүөр үргүйбэтин, Аннынан аргыар Аргыйбатын диэн. Ортотун «харах» ойуулаах үс хос күрүөлээн, «Харах» ойуу диэн олох биир сиргэ турбакка үүнэ-сайда турарын көрдөрөрүн кэпсиир. Бу үйэлээх бэлэҕи бэйэлэрин кэмнэригэр улууска үтүө үлэлэринэн биллибит Екатерина Бурнашева, Любовь Захарова, Любовь Луковцева, Анна Макарова, Светлана Попова, Евдокия Ефимова, Варвара Попова, Татьяна Иванова, Мария Чарина, библиотекарь Лидия Тимирдяева, Арина Евлева, Дария Андросова, Февронья Андросова, Анна Макарова, Розалия Ефимова, Зинаида Павлова, Саргылана Матвеева, Мария Данилова, Анастасия Матвеева, Айталина Туласынова, Мария Варламова үрэхтэри, тыалары, хонуулары араас өҥнөөх сукуналарынан тиктилэр. Тигии үлэтигэр сүрүн оруолу Саха Өрөспүүбүлүкэтин норуотун маастара Арина Иовлева, Таатта улууһун норуотун мастардара Любовь Захарова, Октябрина Андросова ылбыттара чахчы. Кинилэр бөлөҕүнэн үлэлэринэн улууспутугар улахан тутуу дьэндэйбитинэн, улуус сайдыытыгар биир бэлиэ күн үүммүтүнэн үөрүүлэрин биллэрдилэр. Бэйэлэрин холобурдарынан төрөөбүт дойдуга тапталлаах, махталлаах, инникигэ эрэллээх буолууну саҕаллар. Эбээлэрбит үөрүүлэрин тиһэн туран, кинилэргэ кытаанах доруобуйаны, уҕараабат эрчими баҕарыаҕыҥ.

Анна Посельская.