XXII “Манчаары оонньууларыгар” Таатта улууһун хамаандатыгар тимир болгуо көрүҥэр бастакы кыһыл көмүс мэтээли Сардана Тарасова аҕалбыта. Кини 2001 сыллаахха Ытык Күөлгэ Айталина Алексеевна, Иннокентий Иннокентьевич Тарасовтар дьиэ-кэргэттэригэр төрөөбүтэ.
Сардана 2019 сыллаахха Ытык Күөл 1 №-дээх оскуолатын бүтэрбитэ. Онтон ХИФУ физическэй культура уонна спорт институтун ситиһиилээхтик үөрэнэн бүтэрэн билигин Тааттатааҕы оҕо спордун оскуолатыгар чэпчэки атлетика тренеринэн үлэлиир. Тимир болгуо көрүҥүнэн дьарыктаммыта номнуо 9 сыл буолла. Бастакы тренера Иннокентий Иванович Бояров, билигин гиирэ спордугар республика сүрүн тренеригэр Василий Николаевич Дьячковскайга дьарыктанар.
Арай омос көрдөххө кыыс оҕоҕо ханан да сөбө суох спорт көрүҥэ тугунан угуйан бу сыллар тухары Сардана биирдэ да саарбахтаабакка дьарыктанан маннык ситиһиигэ кэлбитин туһунан ыйыталастым.
- Бастаан 5-с кылаастан чэпчэки атлетиканан дьарыктанан саҕалаабытым, сүүрэр, ыстанар этим. Биирдэ физкультура уруогар Иннокентий Иванович кэлэн оҕолору дьарыкка ыҥырбыта. Онно учууталым: “Сардана, боруобаланар көр,”- диэбитэ. Мин киэһэ залга дьарыкка тиийбиппэр: “Үчүгэй эбиккин, сылдьыаххын сөп ”,- диэбиттэрэ. Ол курдук гиирэ спорда миигин бэйэтигэр тардыбыта, күн бүгүҥҥэ диэри сөбүлүүбүн.
Гиирэ спордугар утарылаһааччы суох, болгуо ыйааһына уларыйбат биир. Ол эрээри спортсмен үрдүк көрдөрүүнү ситиһэрэ – ол кини бэйэтин бэйэтэ кыайыыта.
- Биһиги көрүҥмүтүгэр хайдах аһыыргыттан, утуйан турбуккуттан кытта тутулуктаах, куруук бэйэҕин кыайар туһугар үлэлиигин. Манна ньоҕой буолуу ордук туһалыыр. 10 мүнүүтэ үлэлиир кэмҥэр хаһан баҕар тостуоххун сөп. Онно бэриммэккэ ньоҕойдоһон бэйэҥ бэйэҕин кыайан туруохтааххын.
Сарданаттан спортсмен хайдах аһыахтааҕын туһунан ыйытабын:
- Эрдэ аһылыкпын соччо көрүммэт этим, икки эрэ ыйааһын баара 63 уонна 63-тэн үөһээ. Мин уҥуохпунан кырабын, ыйааһыным эмиэ кыра буолан тугу сөбүлүүрбүн аһыыр этим. Кэлин 58, 63, 68, 68-тан үөһэ ыйааһын киирбитэ. Мин 58 киилэ этим. Үөрэхпин бүтэриибэр ыйааһыным улаатан аспын көрүнэр буолбутум. Ол курдук бурдук аһы, минньигэһи сиэбэппин. Саахардаах ас киһини ыһар. Уопсайынан маҕаһыынтан ылбакка бэйэм астанабын, ордук белоктаах аһы – эти сиибин. Сайын буолан, ийэм оҕуруотун аһын аһаабытым. Оннук Манчаары иннинэ 5 киилэ курдугу түһэрбитим.
Сөптөөх аһылык киһиэхэ барытыгар тыын суолталаах буоларын билэбит, чөл туруктаах чэгиэн сылдьарга Сардана кэпсээнэ туһа буолуо дии саныыбын.
- Инники олоххун спорду кытта ситимниир санаалааххын дуо?
Биллэн турар, кыра сааспыттан спордунан дьарыктанар киһи инники олохпун спорда суох сатаан көрбөппүн. Күрэхтэһэн бүттэхпинэ да тренер быһыытынан үлэлиэм, билиҥҥиттэн номнуо саҕалаабытым. Саҥа тутуллубут спорт дыбарыаһыгар гиирэ көрүҥэ сайдарын туһугар үлэлиир санаалаахпын.
Сарыал Кыыма