Саха тыллаах дьоҥҥо хаһыаты, араадьыйаны кытта ситимнээх киэҥник биллибит аат. Кини күн сириттэн барбыта 12 сыл буолбутун кэннэ итинник ааттаах Екатеринбург куоракка бэчээттэммит кинигэ күн сирин көрдө. Бу Таатта дьонугар күүтүүлээх-кэтэһиилээх кинигэни Анастасия Александровна бииргэ төрөөбүт балтылара, Арассыыйа суруналыыстарын сойууһун чилиэннэрэ Вера Канаева, Лариса Аввакумова салалталарынан барыта 9 киһи хомуйан оҥордулар. Кинигэ 376 страницалаах, 10 бастаах, 300 экземплярдаах. Биллиилээх суруналыыс, СӨ култууратын үтүөлээх үлэһитэ, Бэчээт туйгуна Анастасия Морхоева олоҕун үс хайысхаҕа арааран сырдатыллар. Төрдө-ууһа, оҕо сааһа, студеннаабыт сыллара, хаһыат үлэтэ, өрөспүүбүлүкэҕэ бииргэ алтыспыт дьонун, бииргэ үлэлээбиттэрин ахтыылара, кэннигэр бэйэтин суруйуулара киирбиттэр. Бииргэ төрөөбүттэрэ, аймахтара ахсынньы аам-даам тымныыта үгэннээн турдаҕына Анастасия күн сирин көрбүтэ диэн эдьиийдэрин үйэтитэр саҥа кинигэ биһирэмигэр кинини ахтар-саныыр дьону, биир идэлээхтэрин, атастарын-доҕотторун «Сарыал” кииҥҥэ мустулар. Биһирэми Вера Канаева таатталардыы уус тылынан ыытан, уу сүүрэрин курдук суккуйа олордо. Бастаан мустубут дьоҥҥо төрдүн-ууһун кэпсээтэ, салгыы үлэтэ-хамнаһа ахтылынна уонна доҕотторо-атастара түмүктээтилэр. Мустубут дьон Анастасия чугас дьонун, дьүөгэлэрин, доҕотторун истиҥ-иһирэх ахтыыларын сэргээн иһиттилэр, сорох түгэҥҥэ күлэн-үөрэн ыллылар. Настаа бэйэтэ этэринии, “Таатта патриоттара” мустан, кини хайдах курдук дойдумсаҕын, информацияны булар сэдэх талааннааҕын, сурукка-бичиккэ оҕо сааһыттан дьоҕурдааҕын, билиитэ-көрүүтэ киэҥин, дириҥин, судургу майгылааҕын, тустуу фанатката буоларын, олус үлэһитин бэлиэтээн наһаа үчүгэй ахтыылары оҥордулар. Ол курдук улуус дьаһалтатын аатыттан дьахтар Сэбиэтин бэрэссэдээтэлэ В.И.Будикина, бэтэрээн Сэбиэтин бэрэссэдээтэлэ М.А.Попова, коллегата Н.С.Иовлев, үлэ бэтэрээннэрэ кэргэннии С.К., М.Л.Архиповтар, оскуолаҕа бииргэ үөрэммит үөлээннээҕэ М.С.Белолюбская, Чычымахтан кэлбит дьүөгэтэ А.К.Васильева, Харбалаахтан В.С.Кривошапкина, Павловскайтан сылдьар оҕо сааһын доҕоро Г.В.Егорова кэргэнинээн уо.д.а. киһини сэҥээрдэр, ис дууһаларыттан хараххар көстөр гына ол үтүө кэмнэри бу баардыы ойуулаан кэпсээтилэр. Манна кылааһын салайааччыта Александра Порфирьевна Слепцова, Анфиса Степановна Элякова, Федор Корнилович Аргунов уо.д.а. курдук учууталларга үөрэнэн, куруһуоктарыгар дьарыктанан хомоҕой тыллаах грамотнай суруксут, дьоҥҥо үчүгэйи эрэ бэлиэтии көрөр дьоҕурдаах буола улааппытын, оскуола эрдэхтэн инники сылдьар, оҕолору батыһыннарар хаачыстыбалааҕын бэлиэтээтилэр.
Анастасия “уулуссаҕа хаама сылдьар хас биирдии киһи миэхэ информация” диирин Нил Самуилович иһитиннэрдэ, онон информацияны ким-хайа иннинэ истэ-билэ охсон түргэнник, нууччалыы эттэххэ оперативнайдык таһаарарга тиэтэйэрэ. Элбэх рубриканы толкуйдаан олоххо киллэрбитэ. Олортон биирдэстэрэ «Сэргээн аах”, итинник ааттаах бастакы кинигэтин 2009 сыллаахха “Таатта” хаһыат редакцията, бииргэ үлэлээбит, салайбыт коллектива босхо таһаарбыта, кэлин бу буруолуу сылдьар кинигэтигэр 50 тыһ. солк. спонсордаабыта.
Кинигэни арыйан аахтаххына, төһө да Анастасия бэйэтэ «балаҕан аайы баар дьахтарбын” дэннэр, мээнэ киһи киниэхэ тэҥнэспэтин, үгүспүтүттэн таһыччы буоларын итэҕэйэҕин. Бэйэтин көрдөххө судургу эр киһилии майгылаах курдук буолан баран, олус асчытын, кэрэҕэ-сырдыкка куруутун талаһарын, ханна да сырыттар сирдээҕи олоҕун устатыгар Тааттатын аатын үрдүккэ таһаара сылдьыбытын, кини үтүө үлэһит дьонунан-сэргэтинэн баайын билиһиннэрбитин биллэххинэ чахчы да үтүө киһи олорон ааспыт, киһи киһитэ дии саныыгын. Кини сырдык аата үйэлэргэ өлбөөдүйүө суоҕар итэҕэйэбит.
Кинигэ биһирэмэ сылаас чэйдээх, дэлэй сахалыы астаах остуол тула олорон, көҥүл микрофон тэриллэн, баҕалаах барыта тыл этэн, санаа атастаһыытынан, кинигэ таһаарбыт бииргэ төрөөбүттэригэр, спонсордарыгар “Төлөн” АО (Рахлеев П.Д.), “Тааттаавтодор” (Бочонин И.И.), «Сахабэчээт” ГАУ (Стручкова Нь.М.), “Таатта нэһилиэгэ” МТ (Павлов Е.И.), Таатта улууһун дьаһалтатыгар махталынан түмүктэннэ.
А.Неустроева.